De meeste medewerkers en managers deugen!

23/09/2019

Precies, ik sluit mij met volle overtuiging aan bij de boodschap van auteur Rutger Bregman in zijn recent verschenen boek “De meeste mensen deugen”. Een nieuwe geschiedenis van de mens. Hij laat met overtuigende voorbeelden zien hoe de menselijke neiging het goede doen veel sterker ontwikkeld is dan het omgekeerde. Dat de perceptie vaak anders is, komt door de eenzijdige fixatie op slecht nieuws. Onze aandacht wordt voortdurend getrokken door een stroom van berichten over misdaden en ongelukken. Maar het nieuws gaat over de uitzonderingen, niet over de regel.

Vanuit de evolutie is het te verklaren dat we alert zijn op gevaren en pijn. We willen overleven. Maar je laten meeslepen door gevaar en angst kan leiden tot irrationaliteit, verkramping en ontwrichting. Het zou goed zijn wanneer we meer in staat zouden zijn ons ‘dierlijke’ primaire gedrag te wijzigen. Dus minder vanuit angst en controle, maar meer vanuit vertrouwen en kracht naar mens, organisatie en maatschappij te kijken.

In mijn adviespraktijk zie ik helaas te vaak dat het wantrouwen en dwangmatige controle mensen en organisaties doen verkrampen. Men gaat calculerend acteren, durft niet meer te experimenteren. Constructieve samenwerking is vrijwel niet mogelijk en innovaties worden tegengehouden.
Tegelijkertijd weten we dat organisaties die toekomst bestendig zijn, gekenmerkt worden door: experimenteren, energie, leren, benutten van elkaars kwaliteiten en vertrouwen.

Zelf heb ik meer dan 30 jaar ervaring bij ruim 150 organisaties. Ik word vaak gevraagd wanneer iets niet goed loopt. En, laat ik duidelijk zijn, soms moet er stevig ingegrepen worden. Bijvoorbeeld wegens disfunctioneren van mensen, systemen of verslechterde relaties. Net als in een ongezond menselijk lichaam is het soms nodig stevig in te grijpen (weg snijden) om het weer gezond te laten worden, zodat het lichaam zichzelf weer (min of meer) kan aansturen.

Ook organisaties hebben een bepaalde mate van aansturing, ordening en toetsing nodig om goed te kunnen functioneren. Maar de echte winst en het onderscheidende vermogen van een organisatie en de potentie zit in het vertrouwen. Simpel gezegd zijn er twee uitersten: Stuurt een manager zijn medewerkers aan door middel van opdrachten en controle daarop? Wordt er op die manier vanuit gegaan dat een medewerker sturing en externe prikkels van een baas nodig heeft om goed te presteren? En dat controle nodig is omdat het management verwacht dat de medewerker het misschien niet goed doet. Of vertrouwt de manager op de ambitie, kwaliteiten en potentie van de ander? Zijn of haar intrinsieke motivatie? In dit geval gaat men uit van een ambitieuze en zelf ontwikkelde mens.

Juist die organisaties die expliciet uitgaan van een positief en toekomstgericht mensbeeld behalen concrete, positieve resultaten. De vragen van opdrachtgevers richten zich op bijvoorbeeld op de opzet van een Management Development traject, een nieuwe vorm van beoordelen en functioneren binnen de organisatiecultuur.

Ik zie het als uitdaging om als practitioner vanuit het constructieve mensbeeld verder bij te dragen aan gezonde en krachtige organisaties. Met deze visie en ervaring met instrumenten, interventies en werkvormen komen we gelukkig steeds verder. Het is experimenteren en struikelend voorwaarts met nadruk op voorwaarts.

Dank aan en waardering voor Rutger Bregman. Die met zijn onderzoek en inzichten een appel doet op iedereen die wil bijdragen aan deze positieve kijk op de mens. Ik sluit me graag aan zijn gedachtegoed en beweging. Doe je ook mee?

Frank van der Endt
vanderendt@cordes.nl

Bekijk alle nieuwsberichten